รอบรู้เรื่องเบรก

ระบบเบรกรถบรรทุกพื้นฐานที่ควรรู้

“ทำไมถึงได้ยินเสียงลมเวลารถบรรทุกเบรกกันนะ”

          เคยสงสัยกันไหมครับว่า เวลารถบรรทุกขนาดใหญ่เบรก ทำไมเราถึงได้ยินเสียงลมดังออกมาด้วย วันนี้ คอมแพ็ค เบรก จะมาไขข้อสงสัยและเล่าถึงระบบเบรกรถบรรทุกขั้นพื้นฐานให้ได้เข้าใจกัน
         ก่อนอื่นเลยต้องทำความเข้าใจว่า ระบบเบรกรถบรรทุก ที่ใช้อยู่ไม่ว่าจะเป็น รถบรรทุกขนาดเล็ก 4-6 ล้อ รวมถึงรถบรรทุกหรือรถพ่วงขนาดใหญ่ในบ้านเรามีทั้งหมด 3 ระบบด้วยกัน คือ  
        1. ระบบเบรกไฮดรอลิก (Hydraulic brake system) ที่มีการทำงานเช่นเดียวกันกับระบบเบรกรถยนต์ทั่วไปที่เคยเล่าให้ฟังในบทความก่อนหน้า (อ่านเพิ่มเติมได้ที่: การทำงานของระบบเบรกรถยนต์ที่ควรรู้) โดยระบบเบรกไฮดรอลิกนี้มักพบได้ในรถบรรทุกขนาดเล็กที่มีการบรรทุกไม่มาก ซึ่งมักมีระบบที่ชุดเบรกล้อหน้าคือ ชุดดิกส์เบรกขนาดใหญ่ (ขึ้นกับรุ่นรถ) และชุดเบรกล้อหลังคือ ชุดดรัมเบรก
       2. ระบบเบรกลม (Air brake system) หรือระบบเบรกลมล้วน เป็นระบบเบรกที่ใช้ลมเป็นตัวกลางในการสร้างแรงเบรก 100% ผ่านอุปกรณ์ต่างๆ ในระบบเพื่อขยายแรงเบรกที่มากกว่าระบบอื่นๆ โดยมีอุปกรณ์หลักในระบบคือ
             2.1 คอมเพรสเซอร์ (Air compressor) ทำหน้าที่ในการรักษาระดับความดันของอากาศในระบบเบรกลมให้เหมาะสมเพื่อให้อุปกรณ์ต่างๆในระบบทำงานได้อย่างสม่ำเสมอและปลอดภัย
             2.2 ถังลม เป็นตัวเก็บหรือแหล่งพักของแรงดันลมที่ถูกอัดจนกว่าจะถึงระดับที่สามารถจ่ายไปยังอุปกรณ์อื่นๆ ได้
             2.3 เบรกวาล์ว (Guvernor) ทำหน้าที่ควบคุมปั้มลมจะเป็นตัวที่ช่วยปรับหรือควบคุมแรงดันลมให้อยู่ในค่าที่กำหนด ซึ่งเมื่อแรงดันที่กลับมามากเกินไป ตัวเบรกวาล์วนี้จะปล่อยลมออก เพื่อให้แรงดันที่เข้ามาน้อยลงนั่นเอง
             2.4 วาล์วเท้าและแป้นเหยียบเบรก เมื่อเราเหยียบแป้นเบรก วาล์วเท้าในรถบรรทุกใหญ่จะเป็นตัวกำหนดปริมาตรของอากาศที่จะถูกปล่อยออกไปในระบบเบรกลม และเมื่อผู้ขับขี่ได้แตะเบรกเพื่อปล่อยแรงดันลมออกไปแล้วนั้น อากาศจะถูกอัดใหม่ที่ถังลมสำหรับการเบรกในครั้งถัดไป
              2.5 Brake Chamber เป็นอุปกรณ์ที่ทำหน้าที่ในการเปลี่ยนแรงดันลมที่ถูกส่งผ่านมาในระบบให้เป็นแรงกลในชุดเบรกที่ทำให้เกิดการชะลอหรือหยุดรถ

             ซึ่งระบบเบรกลมนี้มักพบได้ในรถบรรทุกขนาดใหญ่, รถกึ่งพ่วง, รถพ่วงรุ่นใหม่ๆ เนื่องจากเป็นรถที่บรรทุกหนักมากและต้องการแรงในการเบรกที่มาก ดังนั้นระบบเบรกดังกล่าวจึงถูกออกแบบเพื่อให้รองรับการใช้งานบรรทุกเพื่อการพาณิชย์นั่นเอง สำหรับรถบรรทุกโดยทั่วไปที่เราเห็นตามถนนสายหลักนั้นเกือบทั้งหมดใช้ระบบเบรกที่มีลมเป็นตัวกลางในการสร้างแรงเบรก โดยในแต่ละค่ายรถอาจมีความแตกต่างกันเรื่องกลไกของชุดดรัมเบรกในแต่ละล้อ เช่น ค่ายรถสัญชาติญี่ปุ่นมักใช้ลูกสูบในชุดดรัมเบรก ส่วนสัญชาติยุโรปมักใช้ S-Camในชุดดรัมเบรก
 

 
         3. ระบบเบรกลมและไฮดรอลิก (Air over hydraulic brake system) เป็นระบบที่ถูกออกแบบมาให้มีประสิทธิภาพในการเบรกมากกว่าระบบเบรกไฮดรอลิก โดยใช้ระบบเบรกลมเข้ามาทำงานควบคู่กันไปกับน้ำมันเบรกในระบบไฮดรอลิก ซึ่งระบบลมดันน้ำมันเบรกมีประสิทธิภาพในการเบรกที่มากกว่าระบบไฮดรอลิกแต่น้อยกว่าระบบลมล้วน ขณะเดียวกันระบบนี้ยังเป็นลูกผสมระหว่างลมกับน้ำมันเบรก ดังนั้นในการบำรุงรักษาจึงมีความยุ่งยากกว่า 2 ระบบเบรกที่กล่าวมาข้างต้น
 

 
           ซึ่งเสียงลมที่เราได้ยินที่เกิดหลังจากการเบรกของรถบรรทุกขนาดใหญ่นั้น มาจากระบบเบรกที่มีลมเป็นตัวส่งผ่านภายใน ทั้งนี้อาจเกิดมาจากอุปกรณ์ที่กล่าวไปข้างต้นได้ทั้งสิ้น
 

เพราะเราคือ Compact Brake ผู้เชี่ยวชาญด้านเบรกจึงรังสรรค์ผลิตภัณฑ์ทุกผลิตภัณฑ์ด้วยความใส่ใจ
และความเข้าใจของผู้ใช้งานจริงมาโดยตลอด เพื่อความปลอดภัยในตัวท่านและครอบครัว

 
บทความก่อนหน้า การทำงานของระบบเบรกรถยนต์ที่ควรรู้
ติดตามเรื่องราวของเราได้ที่ https://www.facebook.com/CompactBrake
เลือกซื้อผ้าเบรกกับผู้เชี่ยวชาญได้ที่ https://www.compact-brake.com